خيرپور ۾ ايڇ آءِ وي جا ڪيس وڌڻ لڳا، تازن 25 ڪيسن ۾ ٻار بہ شامل، ھڪ ٻار جي فوت جي خبر
سنڌ جي ضلعي خيرپور ۾ ايڇ آءِ وي جا ڪيس وڌڻ لڳا آھن جتي رپورٽن مطابق تازو 125 ڪيس ظاھر ٿيا آھن. اسپتال ۾ تازو آيل 25 ڪيسن ۾ ٻار بہ شامل آھن ۽ انھن مان ھڪ ٻار جي فوت ٿي وڃن جي خبر بہ اچي پئي. صورتحال جي سنگينيءَ کي نظر ۾ رکندي اسپتال انتظاميا متاثر مريضن لاءِ ھڪ آئسوليشن وارڊ بہ قائم ڪيو آھي.
خير پور کان اڳ لاڙڪاڻي ڊويزن ۾ صورتحال ڳڻتيءَ جوڳي آھي جتي هزارين ماڻهو هن وبا کان متاثر ٿي چڪا آهن ۽ انهن ۾ وڏي انگ ۾ ٻار پڻ شامل آهن. صحت جي ماهرن موجب سنڌ پاڪستان جو اهو صوبو بڻجي چڪو آهي جتي ايڇ آءِ وي جا سڀ کان وڌيڪ ڪيس رپورٽ ٿي رهيا آهن، جڏهن ته غربت، اڻپوري آگاهي، غير محفوظ طبي طريقا ۽ غير معياري رت جي منتقلي جهڙا عنصر بيماري جي ڦهلاءَ جا اهم سبب بڻجي رهيا آهن.
سرڪاري ۽ عالمي ادارن جي انگن اکرن موجب پاڪستان ۾ ايڇ آءِ وي کان متاثر ماڻهن جو انگ هاڻي لڳ ڀڳ 3 لک 80 هزار تائين پهچي چڪو آهي، جڏهن ته رجسٽرڊ مريضن جو وڏو حصو سنڌ سان تعلق رکي ٿو. سنڌ ۾ هزارين مريض علاج هيٺ آهن، جڏهن ته صرف لاڙڪاڻي ضلعي ۾ ئي هزارين ڪيس رپورٽ ٿي چڪا آهن.
سنڌ جي ضلعي رتو ديرو ۾ 2019ع دوران سامهون آيل ايڇ آءِ وي اسڪينڊل عالمي سطح تي به ڌيان جو مرڪز بڻيو هو، جتي جاچ دوران لڳ ڀڳ 930 کان وڌيڪ ٻارن سميت هڪ هزار کان وڌيڪ ماڻهن ۾ ايڇ آءِ وي جي تصديق ٿي هئي. اها دنيا جي انهن ناياب واقعن مان هڪ هئي جتي وڏي انگ ۾ ٻار هڪ ئي علائقي مان متاثر ٿيا هئا. صحت کاتي ۽ عالمي ادارن جي جاچن موجب متاثر ٿيل ٻارن ۾ گهڻن کي غير محفوظ سرنجن، ناقص طبي اوزارن ۽ غير تصديق ٿيل ڪلينڪن ذريعي وائرس منتقل ٿيو.
صحت جي ماهرن موجب سنڌ ۾ ايڇ آءِ وي جا رجسٽرڊ ڪيس هاڻي مسلسل وڌي رهيا آهن، جڏهن ته ڪراچي، حيدرآباد، سکر ۽ ميرپورخاص جهڙن شهرن ۾ به بيماري جي ڦهلاءَ بابت ڳڻتي ظاهر ڪئي پئي وڃي. ڪيترائي ڪيس اڃا رپورٽ به ناهن ٿيندا، جنهن ڪري اصل انگ وڌيڪ هجڻ جو امڪان ظاهر ڪيو پيو وڃي.
ماهرن جو چوڻ آهي ته ٻارن ۾ ايڇ آءِ وي جي موجودگي خاص طور تي خطرناڪ صورتحال آهي، ڇاڪاڻ تہ گهڻا متاثر ٻار ڄمڻ وقت ماءُ کان وائرس منتقل ٿيڻ يا غير محفوظ طبي سهولتن سبب متاثر ٿيا آهن. ڪيترن ئي علائقن ۾ اڃا تائين غير تربيت يافته عملي طرفان سرنجن جو ٻيهر استعمال، غير قانوني رت جا بينڪ، ۽ صفائي جي اصولن تي عمل نه ٿيڻ وڏي خطري جو سبب بڻيل آهن.
ڊاڪٽرن جو چوڻ آهي ته ايڇ آءِ وي صرف صحت جو نه پر سماجي مسئلو پڻ بڻجي ويو آهي، ڇاڪاڻ تہ متاثر ماڻهن کي معاشري ۾ امتيازي روين، خوف ۽ اڪيلائپ کي به منهن ڏيڻو پوي ٿو. ڪيترائي خاندان بدنامي جي خوف سبب ٽيسٽ ڪرائڻ کان به ڪيٻائين ٿا، جنهن ڪري وائرس خاموشي سان وڌيڪ ماڻهن تائين منتقل ٿيندو رهي ٿو.
صحت جي عالمي ادارن ۽ سنڌ حڪومت طرفان مختلف ضلعن ۾ اسڪريننگ، علاج ۽ آگاهي مهمن هلائڻ جون ڪوششون جاري آهن، جڏهن ته اينٽي ريٽرو وائرل (ARV) دوائون به مفت فراهم ڪيون پيون وڃن. سنڌ ۾ ڪيترن ئي علاج مرڪزن تي مريضن کي باقاعده دوائون ۽ صلاح مشورا پڻ فراهم ڪيا پيا وڃن.
سماجي ماهرن موجب سنڌ ۾ وڌندڙ ايڇ آءِ وي جا ڪيس صحت جي نظام، غربت، تعليم جي کوٽ ۽ غير منظم طبي شعبي جي ڪمزورين کي ظاهر ڪن ٿا. انهن خبردار ڪيو آهي ته جيڪڏهن فوري ۽ جامع قدم نه کنيا ويا ته صورتحال وڌيڪ سنگين ٿي سگهي ٿي، خاص طور نوجوانن ۽ ٻارن لاءِ وڏو خطرو پيدا ٿي سگهي ٿو. ماهرن حڪومت تي زور ڏنو آهي ته غير قانوني ڪلينڪن خلاف سخت ڪارروائي، رت جي بينڪن جي نگراني، محفوظ سرنج پاليسي، ۽ اسڪول سطح تي صحت بابت آگاهي مهمن کي وڌيڪ موثر بڻايو وڃي، جيئن ايندڙ نسل کي هن خطرناڪ بيماري کان بچائي سگهجي. — ٽي ايس ايل
